Geachte fractievoorzitters, Geachte (burger)raadsleden, Geachte griffier, 

Dank u wel fractievoorzitters voor het geven van een antwoord via de griffie op onze mail. Op basis van onze ervaringen, navraag en onderzoek, hebben wij een andere kijk op wat u ons laat weten, welke wij hierna toelichten. 

In een rapport uit 2022 met de naam 'Participatie en het BOB-model - De griffier als spil' Rapport voor de VvG staat op pagina 7 het volgende, quote: 

2.1.1. Beeldvormende fase 
De eerste fase van het BOB-model betreft de beeldvorming. In deze fase staat het verkrijgen van een goed beeld van het vraagstuk of onderwerp door de raad centraal. Er wordt een probleem aangekaart, mogelijke oplossingen worden geschetst, ontwikkelingen en trends worden weergegeven of er vindt een technische sessie plaats waarin de deelnemers worden bijgepraat over thematiek of een actuele stand van zaken. Daarnaast kunnen verschillende invalshoeken en alternatieven worden toegelicht, waarbij ook de consequenties van deze alternatieven duidelijk moeten worden gemaakt. Het uitgangspunt is dat deelnemers aan deze beeldvormende sessies een goed beeld krijgen van hetgeen voorligt, welke keuzes van hen worden gevraagd en welke opties er zijn. Een belangrijk kenmerk van de beeldvormende fase is dat deze apolitiek plaatsvindt. Er wordt dus geen politiek gevoerd door de deelnemers en er vindt geen debat plaats met elkaar of de organiserende of begeleidende persoon (of bestuursorgaan) van de sessie.

Voor raadsleden die belangrijke besluiten moeten nemen, is het essentieel om een goed beeld te hebben van de situatie en om de verschillende mogelijkheden te kunnen verkennen. Een goed geïnformeerd raadslid kan immers het beste een juiste afgewogen keuze maken die past bij de opvattingen van het raadslid en de fractie. De discussie over de kloof tussen politiek en samenleving speelt al geruime tijd, waarbij de historisch lage opkomstcijfers bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 wederom een duidelijk signaal was. Reden voor raadsleden om hier extra aandacht aan te besteden en zelf als gemeenteraad regie te pakken, beter zichtbaar te zijn en het contact met de samenleving te verdiepen en intensiveren. De gemeenteraad versterkt haar volksvertegenwoordigende rol door meer naar buiten te treden en contact te leggen met inwoners, ondernemers en andere betrokkenen. De beeldvormende fase is daar hét moment voor. Daarbij is de beeldvormende fase geschikt om als raad een rol te pakken in de participatie, die steeds vaker ambtelijk (in opdracht van het college), wordt uitgevoerd. 

Door als raad een goede beeldvormende fase te organiseren wordt de kaderstellende rol van raadsleden versterkt. Dit betekent ook dat de beeldvormende fase veel eerder in het proces van besluitvorming kan plaatsvinden dan de oordeelsvormende en besluitvormende fase. Bijvoorbeeld doordat een raad beeldvormend een aantal kaders meegeeft aan het college die uitgewerkt moeten worden. Er worden door gemeenten vele verschillende werkwijzen, vormen en benamingen gebruikt voor dergelijke beeldvormende avonden, waarbij meerdere gemeenten ook nog een onderscheid maken tussen het type beeldvorming dat plaatsvindt. Een greep uit de verschillende vormen: forum, beeldvormende commissie, luisterzitting, rondetafelgesprekken, voorbesprekingsronde, open podium, raadsplein, opinieplein, plein, politieke markt, de ronde, de avond van de raad, sprekersplein, beeldvormende vergadering (deze vorm wordt door u als raad gebruikt), informatiemarkt, oriëntatieavond, etc. (Einde quote uit het rapport 'Participatie en het BOB-model - De griffier als spil').

Dit rapport is van 5 december 2022. Vanaf 1 januari 2024 is de nieuwe Omgevingswet van kracht. Deze wet is o.a. in het leven geroepen om tot meer participatie t.a.v. plannen te komen die de omgeving veranderen. Dit om ervoor te zorgen dat burgers/inwoners meer vertrouwen krijgen in de (lokale) overheid, wat o.a. benoemd wordt in het bovenstaande rapport. Vanuit het BOB-model behoort een beeldvormende sessie tot deze participatie omdat belanghebbenden/inwoners niet alleen mee kunnen luisteren op basis van welke feiten/informatie/kennis u uw beeld vormt, maar ook mee kunnen praten, vragen kunnen beantwoorden en vragen kunnen stellen. U hecht belang aan het inspreken door dit op de 22ste te organiseren, maar door de beeldvormende sessie over te slaan, ontneemt u ons en andere belanghebbenden niet alleen een tweede mogelijkheid tot inspreken, u ontneemt ons daarmee ook het mee kunnen praten, vragen kunnen stellen en/of vragen kunnen beantwoorden. Daarbij gaat het hier maar om vijf minuten waarin wij de mogelijkheid hebben om aan te geven wat waarde heeft voor ons, wat belangrijk is voor ons. Deze vijf minuten staan in schril contrast met de hoeveelheid tijd die ingehuurde 'experts' hebben gekregen om u deelgenoot van hun plannen te maken. De gemeente onderschrijft in De Mooi Son en Breugel Krant zelf ook het belang van een beeldvormende vergadering: Een beeldvormende sessie is gericht op het verkrijgen van een duidelijk beeld van het voorstel en de impact hiervan voor inwoners en ondernemers van Son en Breugel. Bij een beeldvormende sessie kunt u deelnemen aan het gesprek (meespreken). Digitale editie DeMooiSonenBreugelKrant 14 januari 2026

De werksessies die met u, (burger)raadsleden gehouden zijn over de toekomstplannen voor onze wijk, waren niet openbaar en dus niet toegankelijk voor ons, belanghebbende inwoners. Wanneer u stelt dat uw beeldvorming al plaatsgevonden heeft via werkgroep bijeenkomsten of via bijpraatmomenten over het ruimtelijke domein, dan is uw beeld gevormd buiten ons zicht en hebben wij geen idee waar uw beeld door gevoed is. Uw beeld gaat uw oordeel bepalen en uw oordeel gaat uw besluit bepalen. Een besluit dat zeer grote gevolgen voor ons kan gaan hebben. Wanneer het over participatie gaat, dan gaat het niet alleen over meedoen, maar ook over weten waar informatie vandaan gekomen is of waar informatie op gebaseerd is. 

U laat ons weten dat het wellicht voor deze gemeente gebruikelijk is om een beeldvormende vergadering over te slaan bij het wijzigen van een omgevingsplan, maar dat is landelijk gezien én gezien de nieuwe Omgevingswet niet gebruikelijk. De beeldvormende vergadering, welke openbaar is, is zelfs een belangrijk onderdeel van de participatie en het proces, vooral omdat het gaat om een wettelijke verplichting tot betrokkenheid van belanghebbenden en het vaststellen van beleid. Daarbij komt dat dit dossier niet te vergelijken is met andere dossiers aangaande het wijzigen van een omgevingsplan, omdat dit dossier veelomvattend is en gaat over de toekomst van heel veel inwoners. Waarom een beeldvormende vergadering belangrijk is bij wijzigingen:

• Wettelijke Verplichting (Participatie): De Omgevingswet verplicht gemeenten om burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties te betrekken bij de voorbereiding van een wijziging van het omgevingsplan. Beeldvormende sessies zijn een openbare manier om dit te doen.
• Informatie & Inspraak: Het biedt een vroegtijdig moment om ideeën en zorgen van belanghebbenden te verzamelen voordat er definitieve besluiten worden genomen, wat de kwaliteit van het plan ten goede komt.
• Transparantie: Het maakt het proces transparanter en draagt bij aan draagvlak voor de wijziging.
• Beleidsvorming: Het helpt de gemeenteraad (het bevoegd gezag) om een weloverwogen beslissing te nemen, of het nu gaat om een ambtshalve wijziging of een reactie op een initiatief.

Kortom, het weglaten van een beeldvormende vergadering is ongebruikelijk, omdat het een cruciaal onderdeel is van de wettelijk voorgeschreven participatie en het zorgvuldig voorbereiden van besluiten onder de Omgevingswet. Daar komt voor ons bij dat het onze ervaring is dat er vele malen meer geïnvesteerd is in het informeren, betrekken, maar ook in het meekrijgen van raadsleden aangaande de toekomstplannen voor onze wijk dan dat er geïnvesteerd is in het informeren, betrekken van en in het openstaan voor ons, inwoners. Inwoners die met de grote gevolgen mogen gaan dealen die voort kunnen gaan komen uit het wijzigen van het omgevingsplan hier.

Middels Woo-verzoeken zijn er op Open Son en Breugel Woo-verzoeken | Open Son en Breugel op 25 november 2025 documenten openbaar gemaakt voor eenieder waaronder ook sommige werksessies met  (burger)raadsleden. Een ingehuurd buro, cocosmos, heeft met u een spel gespeeld met de titel 'Gesprek op voeten'. 1 (Het cijfer 1 is de link naar het verslag waarin dit onderdeel is opgenomen). Wat wij daaruit opmaken, is dat er in juli 2024 al een inschatting is gemaakt hoever u als (burger)raadslid wilde gaan in de plannen die gemaakt werden. Dat u eigenlijk input heeft gegeven aan de beeldvorming van de plannenmakers, dan dat dit een werksessie was waarin u zich een beeld vormde hoe dit alles voor de huidige bewoners en de wijk zou zijn. Een andere werksessie 'De hete aardappel doorgeven', georganiseerd door hetzelfde buro, hield meer een theatercursus in, dan dat er sprake was van een u informerende/vragen stellende avond. Leest u het verslag van die werksessie nog eens en stelt u zich daarbij voor dat u de inwoner bent over wie dit alles gaat. 

68._sfeerverslag_werksessie_ontwikkelvisie_breeakker_7_april_2025.pdf

Bewoners hier willen tot iets goeds komen dat over 'samen' gaat, dat over ieders belang gaat. Maar wanneer wij van het begin af aan niet of nauwelijks geïnformeerd worden, niet betrokken worden, wanneer er niet gekeken wordt naar waarom er weerstand is ontstaan, wanneer kritische vragen ontweken of niet beantwoord worden, wanneer er geen gehoor wordt gegeven aan een opdracht van u, het hoogste orgaan, om voor betere participatie te zorgen, dan heeft dit tot gevolg dat wij ons als mens, inwoner en direct belanghebbende totaal niet serieus genomen voelen. 

Bij ons ontstaat dan het beeld van 'er totaal niet toe doen', misleid worden, op het verkeerde been gezet worden. Wij inwoners, uw kiezers, verliezen dan het vertrouwen dat wij iets toevoegen aan deze gemeenschap en dat onze belangen, ideeën of visie net zo belangrijk gevonden worden als al het andere dat van belang is. Waarmee wij nu niet zeggen dat dit u niet interesseert, maar waarmee wij zeggen dat dit voor het uitvoerende orgaan in de drie jaar dat dit proces nu speelt, geen uitgangspunt is geweest. Dat blijkt ook uit het Plan van Aanpak 1 (cijfer 1 is de link naar dit document) Bij punt 8 op pagina 6, staat: 'Voor het opstellen van een ontwikkelingsplan wordt een participatieplan opgesteld.' Iets wat ook in lijn ligt met het nieuw opgestelde beleid over inwonerbetrokkenheid 'Samen Son en Breugel'. Maar vervolgens is er nooit een participatieplan opgesteld. Dat dit niet gedaan is, geeft niet alleen aan dat het betrekken van bewoners geen prioriteit heeft gehad, het heeft ook gemaakt dat er geen duidelijkheid was op dat gebied en het staat haaks op wat er in het Gemeenteblad geschreven wordt over het belang van het betrekken van inwoners. 

Samen Son en Breugel Beleidskader 2025 Quote hieruit:

...De gemeente Son en Breugel wil heldere kaders en beleidsregels neerzetten voor de wijze waarop we ruimte geven voor invloed van inwoners, lokale maatschappelijke partijen en ondernemers. Zij hebben samen een enorme hoeveelheid aan ideeën, kennis, ervaringen en belangen. Bovendien weten zij ook wat goed en belangrijk is voor hun leefomgeving. Daarom vinden wij de invloed van betrokkenen essentieel voor kwalitatief goed beleid. Participatie is veel meer dan een beleidskader, een goed plan of een aantal regels. Het vertelt ons van alles over onze samenleving en wat er leeft. Het zorgt ervoor dat we met elkaar in contact staan. Dit betekent niet dat iedereen het altijd met elkaar eens moet zijn. Belangen zijn vaak zo divers en uiteenlopend dat niet iedereen het eens kan zijn met de keuze van de gemeente. Daarom willen we duidelijkheid en transparantie bieden over de wijze waarop wij anderen invloed en zeggenschap geven; we stellen beleidsregels op voor verschillende vormen van meedoen. Tegelijkertijd blijft er ruimte voor maatwerk, omdat geen enkel vraagstuk hetzelfde is en de situatie bepalend is voor hoe wij met anderen samen denken, samen besluiten en samen doen...

...Het gaat ons om meedoen, meebeslissen, meepraten; om echte betrokkenheid. Dit document is in de ‘we’ vorm geschreven. Inwoners, maatschappelijke partijen en ondernemers kunnen alleen invloed uitoefenen op het beleid van de gemeente als wij daar de ruimte voor bieden. Met dit beleidskader maken we inzichtelijk hoe we dat als gemeente gaan doen en schrijven daarom vanuit het perspectief van de Gemeente Son en Breugel...[einde qoute] 

Wanneer mensen het vertrouwen verliezen in het (lokale) bestuur en/of in het uitvoerende orgaan omdat de daad niet bij het woord gevoegd wordt, dan gaan de hakken in het zand, dan blijven mensen in herhaling vallen, dan worden zij 'zeur', 'betweter' of 'vragen teveel energie/aandacht'. Of mensen worden moedeloos, gaan in de klaag-stand of geven het volledig op. Dat houdt tevens in dat alle vertrouwen in behoorlijk bestuur, in het opstellen van goed beleid en in een gedegen uitvoering hiervan verdwenen is en er een kloof ontstaat tussen inwoners aan de ene kant en het bestuurs-, beleids- en uitvoerende orgaan aan de andere kant. Wij kunnen ons niet voorstellen dat deze tweedeling creëren de reden is geweest waarom u (burger)raadslid geworden bent. 

VVD VOORU! heeft dinsdagavond 13 januari jl. de moed gehad om in het hol van de leeuw te stappen en een open oor te hebben door een bijeenkomst te organiseren voor bewoners van de wijk Breeakker. In het beste geval hebben de aanwezige (burger)raadsleden zo een beeld gekregen van wat er onder ons leeft, wáárom dit leeft, hoe bewoners het proces ervaren hebben, hoe bewoners hiernaar kijken en wat wij (van het begin af aan) gemist hebben. Aanwezige (burger)raadsleden hebben, wederom in het beste geval, de input van inwoners toegevoegd aan hun beeld. En dat is dat het beleidmakende en uitvoerende orgaan van onze gemeente, evenals de ingehuurde 'experts':

• Niet hun best hebben gedaan om tot goede, eventueel juridisch bindende afspraken te komen met Woonbedrijf waardoor het voorkeursrecht niet nodig was geweest.
• Geen participatieplan opgesteld hebben waardoor hierover geen duidelijkheid was en er van écht betrokken worden geen sprake was. 
• Niet open hebben gestaan voor feedback van bewoners. 
• Bewoners niet tijdig, niet goed of helemaal niet geïnformeerd hebben.
• In veel gevallen niet tijdig antwoord gaven of helemaal geen antwoord gaven. 
• Stukken niet tijdig deelden of niet openbaar maakten.
• Niet de relatie hebben gelegd dat door bovenstaande punten er een groeiende weerstand ontstond. 

Het zijn allemaal zaken die van het begin af aan ondermaats waren of niet gedaan zijn door het beleidmakende / uitvoerende orgaan van onze gemeente en ook niet aangekaart of opgepakt zijn door de ingehuurde 'experts'. Dit gegeven blijft volledig buiten uw beeldvorming wanneer de schijn opgehouden wordt dat dit alles wel gedaan is middels mooie presentaties en rooskleurig verwoorde verslagen. En dit gegeven blijft vervolgens ook volledig buiten uw beeldvorming wanneer er geen vraaggesprek plaatsvindt met bewoners middels een beeldvormende vergadering. 

Wanneer er iets niet goed gaat in de uitvoering van beleid, dan bent u ook degene die daar opheldering over kan vragen en verbetering in eisen kan. Evaluatie van en controle op uitvoering van beleid behoort tot één van uw taken. Maar deze taak kunt u niet oppakken, wanneer u een eenzijdig beeld hebt gekregen van de gang van zaken. 

Met vriendelijke groet,

Bewoners Breeakker

Ter kennisname: Net als de eerdere mail aan alle (burger)raadsleden, plaatsen wij deze mail en het antwoord van de fractievoorzitters op www.bewonersbreeakker.nl